Toàn thế giới mã nguồn mở

Máy tính nếu chỉ có các thiết bị phần cứng sẽ chỉ là cục sắt không hơn không kém. Để có thể tư duy, tính toán, xử lý thông tin, máy tính cần có các phần mềm: hệ điều hành, ứng dụng, quản trị cơ sở dữ liệu… Đối với đa phần người dùng máy tính Việt Nam vốn quen sử dụng phần mềm không bản quyền, cứ nghĩ rằng mua máy tính là đương nhiên có kèm theo phần mềm, bất kể loại nào. Thực tế không hoàn toàn như vậy, và khi vấn đề bản quyền phần mềm được siết chặt càng không phải như vậy. Với 5 triệu đồng, bạn đã có một máy tính khá tốt, nhưng chưa chắc bạn đã có thể mua được các phần mềm thiết yếu có bản quyền.

Hiện nay ở Việt Nam, 97% không có bản quyền, nếu mua thì phải bỏ ra trên 200 triệu USD, vấn đề rất bức xúc của Chính phủ cũng như các tổ chức CNTT ở Việt Nam…

Nhưng nếu bạn quyết định dùng phần mềm mã nguồn mở như hệ điều hành Linux, Open Office, chi phí cho phần mềm lại không đáng kể. Một đất nước đang phát triển như Việt Nam, nhu cầu tin học hóa mạnh mẽ, thu nhập đầu người lại thấp, phần mềm mã nguồn mở thật đáng quan tâm. Và không chỉ có vậy, đến với mã nguồn mở chúng ta sẽ có cơ hội làm chủ hệ thống, công nghệ, từ đó đảm bảo được các yêu cầu về an toàn bảo mật thông tin, cũng như phát huy khả năng sáng tạo riêng của mình.

Vậy phần mềm mã nguồn mở là gì? Độ tin cậy như thế nào? Rất nhiều câu hỏi xoay quanh chủ đề này sẽ được giải đáp trong chuyên đề “Phần mềm mã nguồn mở”.

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm mã nguồn mở là những phần mềm được cung cấp dưới cả dạng mã và nguồn, không chỉ là miễn phí về giá mua mà chủ yếu là miễn phí về bản quyền: người dùng có quyền sửa đổi, cải tiến, phát triển, nâng cấp theo một số nguyên tắc chung qui định trong giấy phép phần mềm nguồn mở General Public Licence – GPL mà không cần xin phép ai. Đây là điều mà họ không được phép làm đối với các phần mềm nguồn đóng tức là phần mềm thương mại.

Mã nguồn mở, các phần mềm mà các tác giả khi công bố, cung cấp mã để người khác tái sử dụng và phát triển.

Các nhà cung cấp phần mềm nguồn mở có quyền yêu cầu người dùng trả một số chi phí về các dịch vụ bảo hành, huấn luyện, nâng cấp, tư vấn v.v, tức là những dịch vụ thực sự đã thực hiện để phục vụ người dùng, nhưng không được bán các sản phẩm nguồn mở vì nó là tài sản của trí tuệ chung, không phải là tài sản riêng của một nhà cung cấp nào.

Buổi ban đầu

Người được coi là “ông tổ” của phần mềm mã nguồn mở chính là Richard Stallman. Ông làm việc ở phòng thí nghiệm Trí tuệ nhân tạo của MIT-Mỹ, là người đầu tiên thấy được sức mạnh của các phần mềm “tự do”. ý tưởng của ông là: không giống như các sản phẩm khác, phần mềm cần giải phóng khỏi những hạn chế như sao chép hay chỉnh sửa nhằm tạo nên những chương trình máy tính hiệu năng và tốt hơn. Với bản tuyên ngôn nổi tiếng 1983 của mình khai sinh ra đề án GNU hướng tới việc cung cấp các phần mềm chất lượng và miễn phí, công lao chính của ông là tạo ra giấy phép nguồn mở GNU- viết tắt là GPL, chủ yếu nhằm bảo vệ quyền cho phép bất kỳ ai cũng có thể sử dụng, sửa đổi và phân phối lại mã nguồn của chương trình gốc và các chương trình dẫn xuất.

Từ 1984, dự án GNU và Tổ chức Phần mềm Tự do FSF đã thực hiện một loạt chương trình phần mềm nguồn mở (PMNM). Thông qua dự án GNU của FSF, những công cụ lập trình như Emacs, GCC, GNU C++, GNU Ada, GNU Pascal, G77, F2C v.v. và nhiều phần mềm khác đã gặt hái thành công. Chính đề án GNU và giấy phép mã nguồn mở GPL là nền tảng then chốt cho sự phát triển của thế giới mã nguồn mở trong đó có Linux.

Phần mềm mã nguồn mở: những viên gạch nền móng

Tuy khái niệm về mã nguồn mở được Richard Stallman nêu ra từ những năm 1970, nhưng thực sự thành một khuynh hướng rõ rệt trong lĩnh vực phần mềm khoảng từ năm 1991, sau khi hệ điều hành nguồn mở Linux ra đời, dù rằng bên cạnh Linux còn có nhiều hệ điều hành mã nguồn mở khác như NetBSD, FreeBSD do Đại học Berkeley – Hoa Kỳ phát triển. Cùng một triết lý mã nguồn công khai như Linux là rất nhiều phần mềm khác nhau.

Sandeep Menon – Giám đốc kinh doanh Linux-IBM khu vực ASEAN- Nam á: Công bằng mà nói, ngoài Linux còn rất nhiều phần mềm mã nguồn mở rất tốt về công nghệ nhưng chúng thực sự chỉ giới hạn trong các cộng đồng nghiên cứu, học thuật. Riêng Linux được đông đảo các giới công nghệ, doanh nghiệp, người dùng ủng hộ phát triển và sử dụng rộng rãi trên toàn cầu.

Đó cũng chính là lý do Linux được nhiều người nhắc đến khi đề cập đến phần mềm mã nguồn mở, ngay tại Việt Nam các dự án phần mềm mã nguồn mở hầu như tập trung vào Linux là chính. Vậy Linux là gì và nó ra đời trong hoàn cảnh nào?

Năm 1991, chiến tranh lạnh đang dần lụi tàn. Trong lĩnh vực tính toán, một tương lai sáng đang ló rạng khi sức mạnh phần cứng đã vượt quá những gì mà mọi người mong đợi, nhưng dường như thiếu một cái gì đó. “Cái gì đó” không gì khác ngoài hệ điều hành – một trận địa đang gần như bị bỏ trống.

Thượng tầng của thế giới tính toán là Unix. Nhưng Unix còn hơn cả sự đắt đỏ. Để có được những khoản tiền lớn, các nhà phát triển Unix đã đặt nó ở mức giá đủ để đảm bảo nhóm nhỏ người dùng PC không thể chạm tay vào. Mã nguồn Unix đã từng được giảng dạy tại những trường đại học danh tiếng như Bell Labs, được canh giữ hết sức nghiêm ngặt và không được công bố rộng rãi.

Sandeep Menon-Giám đốc kinh doanh Linux-IBM khu vực ASEAN- Nam Á: Năm 1991 là thời kỳ mà giấc mơ Unix vĩ đại đã không trở thành hiện thực. Mọi người đã hy vọng Unix sẽ trở thành hệ điều hành (HĐH) mở hoàn toàn nhưng rồi các công ty lớn nhanh chóng nắm quyền sở hữu Unix, biến nó thành sở hữu riêng và đương nhiên là mã nguồn nằm ngoài tầm với của mọi người . Các bạn có thể thấy các phần mềm đóng như Solaris của Sun với AIX của IBM, UX của HP… Mọi người thực sự thất vọng khi giấc mơ với Unix hoàn toàn tan biến và tìm kiếm sự thay thế bằng một HĐH mở hoàn toàn.

Bên dưới Unix, hệ điều hành DOS vẫn đang thống trị đế chế máy tính cá nhân rộng lớn. Được Bill Gates mua về từ một hacker vùng Seattle với giá 50 ngàn USD, hệ điều hành “khó nhai” DOS đã luồn lách khắp mọi ngõ ngách của thế giới người tiêu dùng nhờ chiến lược tiếp thị thông minh hơn là sự ưu việt của công nghệ. Người dùng PC không có sự lựa chọn nào khác. Hệ điều hành Macs của Apple tốt hơn nhưng với mức giá cao trở thành một sản phẩm vượt xa tầm với của hàng triệu người dùng. Trong khi đó các sản phẩm của Microsoft ngày càng xâm lấn thị trường, nhưng cũng không phải là điều họ mong đợi.

Sandeep Menon-Giám đốc kinh doanh Linux-IBM khu vực ASEAN- Nam Á: Cộng đồng lập trình đều thừa nhận Microsoft là công ty lớn, nhưng các sản phẩm của họ thuộc quyền sở hữu riêng của một công ty, lại là mã nguồn đóng không cho phép họ tiếp cận để có những sửa đổi phù hợp, dẫn đến việc họ luôn hướng tới tìm kiếm một sự thay thế có mã nguồn mở hoàn toàn.

Một giải pháp dường như đã xuất hiện dưới dạng Minix. Hệ điều hành này được viết bởi Andrew S.Tanenbaum – vị giáo sư người Hà Lan, người muốn dạy sinh viên của mình mọi góc cạnh bên trong hệ điều hành thực. Minix được thiết kế để chạy trên các bộ vi xử lý 8086 của Intel lúc đó đã tràn ngập cả thế giới.

Ở góc độ hệ điều hành, Minix không phải là một sản phẩm siêu việt, nhưng nó có lợi thế là mã nguồn được công khai. Bất kỳ ai có cuốn sách hệ điều hành của Tanenbaum đều có thể nắm được 12 ngàn dòng lệnh viết bằng ngôn ngữ C và Assembly. Đây là lần đầu tiên một lập trình viên mẫn cán hay một hacker có thể đọc được mã nguồn của hệ điều hành, điều mà lúc đó các nhà sản xuất phần mềm bảo vệ rất nghiêm ngặt. Qua cuốn sách quý giá này, sinh viên khoa học máy tính trên khắp thế giới hiểu được chính hệ thống điều hành hoạt động máy tính. Một trong những sinh viên như vậy là Linus Bernedict Torvalds.

Linux và trang sử mới trong thế giới mã nguồn mở

Năm 1991, Linus Benedict Torvalds là sinh viên năm thứ hai khoa học máy tính trường đại học Helsinki và là một hacker tự học. Ngày 25 tháng 8 năm 1991, một bức thư lịch sử của Linus được gửi tới nhóm tin Minix. Thư có đoạn: Xin chào tất cả những người đang sử dụng hệ điều hành Minix. Tôi đang xây dựng một hệ điều hành miễn phí, chỉ là sở thích thôi, không có quy mô lớn và chuyên nghiệp như GNU. Dự án này đã được ấp ủ từ tháng 4-1991 và đang trong giai đoạn sẵn sàng. Tôi sẽ làm một cái gì đó mang tính thực tế trong vòng vài tháng tới. Tôi muốn biết là mọi người thích những tính năng nào nhất. Tôi hoan nghênh bất kỳ một đóng góp nào của các bạn, duy chỉ có điều tôi không hứa là có thực hiện chúng hay không.

Công việc cứ thế cuộn chảy. Hàng trăm, hàng ngàn rồi hàng trăm ngàn người tham gia vào đội quân của Linux. Đây hoàn toàn không phải là đồ chơi của các hacker. Được hỗ trợ bởi một loạt các chương trình trong đề án GNU, Linux sẵn sàng cho một cuộc trường chinh thực sự. Linux được đăng ký theo giấy phép sử dụng công cộng GNU. Điều này cho phép các mã nguồn sẽ được miễn phí trong sao chép, nghiên cứu và sửa đổi. Sinh viên và các lập trình viên như “bắt được vàng” với Linux.

Sandeep Menon-Giám đốc kinh doanh Linux-IBM khu vực ASEAN- Nam Á: Giấy phép GPL/GNU cho phép các đoạn mã có thể được đưa lên Internet. Bất kỳ ai cũng có thể viết những đoạn mã hay và đưa lên Internet, thông báo tôi có viết một đoạn chương trình bổ sung cho Linux. Rất nhanh chóng, cả cộng đồng hàng ngàn lập trình viên sẽ xem xét đoạn mã đó, từng dòng lệnh một và chạy trên nhiều môi trường khác nhau, tìm ra những lỗi trong đoạn mã rồi gửi trả lại tác giả; cùng nhau chỉnh sửa cho đến lúc nào hết lỗi thì thôi. Lúc đó ủy ban GPL/GNU sẽ xem xét việc chấp thuận đưa đoạn mã đó vào nhân của Linux.

Các nhà sản xuất thương mại cũng ngay lập tức vào cuộc. Linux bản thân nó đã và đang miễn phí. Còn việc các công ty làm là biên dịch các phần mềm khác nhau và tập hợp lại trong một định dạng có thể phân phối được. Theo cách đó, sản phẩm của các công ty RedHat, Caldera, Debian đã có được lượng người dùng nhất định trên toàn cầu.

Với các giao diện mới như X-windows, KDE, GNOME, việc phân phối Linux trở nên hết sức phổ biến. Ngay như tập đoàn IBM đã từng là kẻ thù không đội trời chung với cộng đồng hacker mã nguồn mở nay lại bỏ ra những khoản đầu tư kếch xù vào các giải pháp dựa trên Linux mã nguồn mở. Những hạn chế và giới hạn của Linux đang và sẽ được cả cộng đồng chung tay tháo gỡ.

Bên cạnh PC, Linux được đưa vào nhiều nền tảng khác nhau, như máy tính sách tay PalmPilot của 3Com. Công nghệ liên kết chùm clusterring cho phép số lượng lớn các máy tính Linux có thể được kết hợp thành một thực thể máy tính đơn nhất, chạy song song. Đặc biệt, với khả năng kết chùm Clustering đó của Linux, chúng ta có thể sử dụng các máy tính PC giá thấp tạo thành một siêu máy tính tốc độ tính toán rất cao, dung lượng của bộ nhớ cũng như đĩa cứng được tăng lên rất nhiều. Khả năng này vẫn chưa có ở các hệ thống Windows. Với 17 máy tính PC Pentium III, 2 CPU kết chùm qua Linux giá 150.000 USD, một số tác vụ có thể thực hiện nhanh tương đương với siêu máy tính CRAY – giá 5 triệu USD .

Ở góc độ máy tính văn phòng, chi phí không đáng kể cũng đang là lợi thế cạnh tranh của phần mềm mã nguồn mở. Chính phủ Đài Loan ước tính rằng họ sẽ có thể tiết kiệm được 295 triệu USD nếu phát triển mã nguồn mở thay vì mua phần mềm bản quyền.

Trong thời gian qua, các phần mềm mã nguồn mở chủ yếu gắn với môi trường Unix và mạng Internet. Do đó, chúng thường được dùng trong các máy chủ, các máy phân phối dịch vụ và chứa dữ liệu bên trong những hệ thống thông tin của các cơ quan và trên Internet. Ngày nay, chúng đã dần dần xâm nhập vào các máy “khách”, đặc biệt sau khi xuất hiện hàng loạt công cụ văn phòng đủ chất lượng cho các ứng dụng chuyên nghiệp, trong đó có StarOffice, OpenOffice.

Với những phiên bản sau này, Sun MicroSystem đã thương mại hóa StarOffice, nhưng OpenOffice vẫn tiếp tục là phần mềm nguồn mở. Linux đã trở thành một hệ điều hành cho phép thực hiện các ứng dụng văn phòng theo các chuẩn thông dụng trên thị trường như Word, Excel.

Linux cũng đã chứng minh được độ ổn định của mình trước các cuộc tấn công vũ bão của virus CIH năm 1999 và virus Tình yêu một năm sau đó. Nhưng tất cả những điều đó không có nghĩa Linux đã hoàn thiện! Vậy đâu là sự than phiền lớn nhất về Linux? Giờ đây, người dùng đã không còn e ngại với giao diện ký tự của Linux những ngày đầu. Tuy vậy, giao diện đồ họa của các phiên bản Linux mới nhất cũng chưa thể sánh với các phần mềm thương phẩm tương tự như Windows của Microsoft, bên cạnh đó còn là sự hạn chế các tính năng ứng dụng như văn bản.

Phần mềm mã nguồn mở tuy không nhiều đầu tư nhưng số người phát triển nhiều, thời gian tới sẽ nhiều công ty tham gia.

Điều tốt đẹp nhất của Linux ngày nay là sự kỳ diệu theo sau những dòng lệnh của nó. Bất kỳ một thiết bị phần cứng nào ra đời, nhân Linux đều có thể chỉnh sửa để tận dụng lợi thế của nó. Chẳng hạn chỉ một vài tuần sau khi Intel giới thiệu bộ vi xử lý Xeon, nhân Linux đã được bổ ra và sẵn sàng cho việc khai thác bộ vi xử lý này. Linux cũng được khai thác ở các dòng máy Alpha, Mac, PowerPC và thậm chí cho cả Palmtops, một sức mạnh mà khó hệ điều hành nào có thể đáp ứng được. Đó cũng là sự khác biệt hơn hẳn của một phần mềm mã nguồn mở Linux so với các phần mềm mã nguồn đóng.

Lợi ích rõ ràng nhất là quyền được truy cập vào chương trình nguồn và quyền được sửa đổi chương trình nguồn, bịt lỗ hổng an ninh do biết được chương trình nguồn, có khả năng sáng tạo thêm, kích thích tinh thần sáng tạo.

Sau một thập kỷ phát triển

Qua một thập kỷ phát triển, Linux đã trở thành một trong những hệ điều hành phát triển nhanh nhất trong lịch sử máy tính. Từ chỗ chỉ có một số người cuồng tín năm 1991-1992 tới hàng triệu người dùng hiện nay, đó chắc chắn là một chặng đường phát triển đáng kể. Nhưng điều thực sự gây ngạc nhiên chính là lớp lớp lập trình viên trên khắp thế giới, với lòng nhiệt huyết vô tận liên tục cải thiện các tính năng của Linux. Những nỗ lực phát triển như vậy không hề chìm trong sự hỗn loạn như lời buộc tội của những công ty kinh doanh phần mềm mã nguồn đóng.

Hiểu biết và chia sẻ, đồng thời soát lỗi, cách làm việc như vậy sẽ sớm phát hiện lỗi thông qua cộng đồng và sẽ được hoàn thiện bởi cả cộng đồng qua Internet.

Dù thị phần vẫn còn hạn chế nếu so với các sản phẩm mã nguồn đóng, sở hữu riêng, nhưng tốc độ phát triển thị trường của Linux lại rất mạnh mẽ. Năm 1998, thị phần của Linux đã tăng 212%, năm 1999 tăng 156%, trong khi thị phần chung của các hệ điều hành máy chủ chỉ tăng 23%. Đến như Steve Balmer – Tổng Giám đốc Microsoft cũng phải thừa nhận: “Linux đã thực sự là mối đe dọa cho thị trường của Windows. Nó cũng là mối đe dọa chính của Office”.

90% máy chủ tên miền ở Hoa kỳ, 70% máy chủ thư tín điện tử và 60% máy chủ web trên thế giới đã dùng phần mềm nguồn mở. Thị trường Linux đã vươn lên hàng thứ nhì vào năm 1999, sớm từ 2 đến 3 năm so với dự báo của các chuyên gia. Đến giữa năm 2001, đã có 56% số doanh nghiệp toàn cầu sử dụng phần mềm mã nguồn mở.

Sandeep Menon-Giám đốc kinh doanh Linux-IBM khu vực ASEAN- Nam Á: Những kết quả nghiên cứu thị trường của IDC cho thấy Linux có tốc độ phát triển mạnh nhất trong vòng 2, 3 năm tới. Vào năm 2004-2005, bạn sẽ thấy thị trường sẽ gồm hai đấu thủ chính là Linux và Windows, trong khi các hệ điều hành khác sẽ có vị trí vừa phải.

Tháng 6-2001, ở Pháp, Bộ Văn hóa, Tổng cục Thuế đã chuyển các máy chủ của mình sang GNU/Linux, Trung Quốc và Mê-hi-cô đã chuẩn y các biện pháp để chuyển hệ thống máy tính của tất cả các cơ quan hành chính sang Linux. Trong khi đó, chính phủ Đức đã cấm dùng các sản phẩm Microsoft trong các hệ thống máy tính “nhạy cảm”. Peru đang thông qua dự luật sử dụng phần mềm mã nguồn mở trong tất cả các cơ quan nhà nước và chỉ dùng phần mềm đóng của các hãng Microsoft, IBM nếu chưa có phần mềm mã nguồn mở thay thế.

Nhằm giám sát và bảo vệ các mạng máy tính của các quốc gia thành viên, Cộng đồng châu Âu đã khuyến cáo các tổ chức của Cộng đồng và các cơ quan công quyền của các quốc gia thành viên: khuyến khích các dự án dùng phần mềm có mã nguồn công khai, vì đó là cách duy nhất bảo đảm trong phần mềm không có “back doors”.

Linux trong thế giới thứ ba

Có lẽ sự thay đổi lớn nhất mà Linux mang lại là dành cho thế giới thứ 3 hay các quốc gia đang phát triển. Thời kỳ tiền Linux, các quốc gia đang phát triển luôn đi sau trong thế giới CNTT. Giá phần cứng liên tục giảm xuống, nhưng giá phần mềm lại luôn là một gánh nặng lớn đối với những tín đồ máy tính ít tiền của các nước thế giới thứ ba. Trong cảnh khó khăn, người ta đã phải làm cái điều mà nhiều người không muốn đó là ăn cắp bản quyền tất cả các sản phẩm phần mềm. Nạn vi phạm bản quyền càng gia tăng, gây thiệt hại cho ngành công nghiệp phần mềm tới hàng tỷ USD. Giá hệ điều hành tối thiểu là 100 USD, nhưng thu nhập bình quân đầu người của các nước phát triển chỉ 200-300 USD. Sự trỗi dậy của Linux và các sản phẩm mã nguồn mở liên quan đã thay đổi tất cả. Vì Linux có thể chạy trên hầu hết các máy tính có cấu hình thấp, nên nó là sự thay thế hợp lý cho những người dùng máy tính thu nhập thấp.

Sandeep Menon-Giám đốc kinh doanh Linux-IBM khu vực ASEAN- Nam Á: Sức mạnh của Linux, theo tôi không nằm ở vấn đề chi phí thấp mà nằm ở công nghệ. Đương nhiên chi phí thấp cũng là một lợi thế nhưng thực tế thì người dùng thực sự không muốn bị trói buộc vào sản phẩm hay công nghệ của một công ty độc quyền. Họ muốn có sự lựa chọn sử dụng bất kỳ phần mềm, dịch vụ nào trên bất kỳ nền tảng phần mềm phần cứng nào. Đó chính là cái mà chỉ các phần mềm mã nguồn mở như Linux có thể mang lại cho họ.
******************
Linux âm thầm xâm lược thế giới công nghệ
Âm thầm nhưng tốc độ, Linux đang nhanh chóng lan rộng trong ngày càng nhiều dịch vụ và thiết bị, từ email cho đến xe hơi.

Một cuộc cách mạng đang lặng lẽ quét qua địa hạt công nghệ và tên của nó chính là Linux. Hệ điều hành miễn phí trên mạng Internet này đang từng bước xâm nhập một loạt các chủng sản phẩm khác nhau và khiến gã khổng lồ Microsoft thất thu một khoản tiền không nhỏ ngay trong lãnh địa máy tính cá nhân.
Có lẽ bạn chưa từng một lần download hay chạy thử Linux. Có lẽ bạn chưa muốn quay lưng lại với Bill Gates và hãng của ông ta. Thậm chí có lẽ bạn cũng chẳng buồn biết nguồn mở là cái gì. Nhưng dám chắc bạn sẽ là một phần của cuộc cách mạng này, chẳng sớm thì muộn.
Vì rằng Linux không còn tồn tại bên trong những máy chủ xa xôi với cuộc sống thường nhật của bạn nữa. Nó và các phần mềm nguồn mở đang điều khiển ngày một nhiều những thiết bị và công nghệ vô cùng thân quen với bạn – từ đầu thu kỹ thuật số TiVo cho đến chiếc điện thoại di động Motorola. Bạn lướt Web thường xuyên? Trình duyệt Firefox đang hút khách lắm đấy! Trên thực tế, số lượng các website chạy trên nền Linux và phần mềm nguồn mở như Apache Web Server hay MySQL không hề nhỏ chút nào.
Với các hãng điện tử gia dụng, sức hấp dẫn của nguồn mở là quá rõ. Khác với máy tính, phần mềm mà đồ điện gia dụng sử dụng không có chuẩn. Khi họ chỉ cần đến một hệ điều hành đơn giản, Linux luôn ở trong tầm tay mà không cần chờ đợi một Windows phiên-bản-đặc-biệt.
Tương tự, với ĐTDĐ, Linux có thể cung cấp một hệ điều hành mạnh mẽ, nơi cộng đồng phát triển có thể tự do viết game và ứng dụng cho nó.
Một yếu tố không thể không nhắc đến là giá cả. Mặc dù bạn vẫn phải bỏ tiền khi xài Linux (để đào tạo, cung cấp dịch vụ và hỗ trợ kỹ thuật), nhưng chắc chắn, nó vẫn còn rẻ chán so với các phần mềm độc quyền.
Vấn đề duy nhất: Tất cả những phân tích ở trên thuộc về các chuyên gia công nghệ. Còn người dùng? Đại đa số vẫn e dè và nghĩ về nguồn mở như những sản phẩm không đáng tin cậy, khó bảo trì và thậm chí .. phá hoại.
Vì thế, đừng trông mong rằng các hãng ĐTDĐ sẽ sớm quảng bá cho những sản phẩm dán mác “Linux Inside” trong một sớm một chiều.

Web có lẽ là nơi người dùng được hưởng trọn vẹn nhất ích lợi của công nghệ nguồn mở. Apache Web Server đang chạy trên hơn 50 triệu site. Cơ sở dữ liệu của MySQL thì có hơn 8 triệu database “sống”, phần lớn chúng thuộc về các hãng Internet. 3/4 trên tổng số website đang sử dụng ngôn ngữ lập trình nguồn mở PHP – thay thế cho Java.
Vì thế không có gì ngạc nhiên khi FireFox, trình duyệt nguồn mở do Mozilla Foundation phát triển, sẽ cất cánh. Mặc dù phải đối đầu với IE của Microsoft, FireFox vẫn đạt được 140 triệu lượt download (kể từ tháng 11/2004 cho tới nay).
Hiện Mozilla lại đang nghiên cứu một ứng dụng email có tên Thunderbird. Hiện vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, Thunderbird đã được download tổng cộng 21 triệu lần.

TiVo
8 năm trước, TiVo bắt đầu đưa Linux vào trong chiếc đầu thu KTS đầu tiên. Ở thời điểm đó, đấy quả là một ý tưởng quá cấp tiến, đến mức TiVo thậm chí không dám công bố. Đại đa số người mua TiVo đều không hay biết có Linux bên trong.
Dùng Linux đã giúp TiVo tiết kiệm được rất nhiều thời gian và tiền bạc để chăm chút cho các sản phẩm và dịch vụ của mình. Chưa kể với TiVo, đội ngũ kỹ sư của hãng có thể sửa lỗi, vá lỗi cho sản phẩm ngay lập tức mà không phải cầu viện tới doanh nghiệp cung cấp phần mềm.
Mô hình của TiVo đã được các đối thủ bắt chước. Sony và nhiều hãng khác sẽ giới thiệu đầu thu kỹ thuật số Linux trong mấy tháng tới.

Routers không dây
Có lẽ bạn chẳng dư thời gian tới mức nghĩ xem phần mềm bên trong router không dây của mình là loại gì. Bạn chỉ việc đấu vào nó, bật laptop lên và thế là … chạy. Nhưng cũng như đa số các thiết bị khác, router cũng có hệ điều hành, và với những hãng như Linksys, sử dụng nguồn mở sẽ giúp họ toàn tâm toàn ý tập trung cho những ưu thế nổi trội nhất của mình – marketing, thiết kế và hiệu suất.

ĐTDĐ
Smartphone – những mẫu điện thoại cao cấp với giá bán lẻ phải trên 300 USD, chỉ chiếm một phần nhỏ trong số hàng tỷ điện thoại bán được trong năm nay. Nhưng nó là một mảnh sân hiếm hoi mà Linux đả bại được Microsoft. Mặc dù bị Symbian cùng Microsoft cạnh tranh quyết liệt, Linux vẫn được Motorola lựa chọn cho hai dòng Razr và Rokr thế hệ mới.
Một chiến thắng ngọt ngào, nhưng thách thức lớn nhất bây giờ là làm sao cho mọi chiếc điện thoại thông dụng khác cũng dùng Linux.

Nokia Tablet
Cho những ai muốn có thiết bị truy cập Internet không dây mạnh mẽ trong lòng bàn tay, Nokia đã tung ra 770 Internet Tablet với hệ điều hành Linux cài đặt bên trong. Đây là một sự kiện đáng chú ý, không chỉ bởi Nokia là hãng sản xuất ĐTDĐ số một thế giới, mà còn vì Nokia sở hữu gần 50% cổ phần của Symbian, một hãng có hệ điều hành đang kèn cựa gay gắt với Linux và hiện đang thống trị thị trường HĐH di động.

Ô tô
Ngày càng có nhiều mẫu xế hộp cài đặt hệ điều hành. Nhiều hãng đã chọn Linux để đảm đương nhiều nhiệm vụ quan trọng, chẳng hạn như chống bó cứng phanh. Hệ thống “chẩn bệnh” của DaimlerChrysler có tên “StarScan” cũng dựa trên Linux, mặc dù nhãn hiệu Mercedes cao cấp hơn vẫn dùng công nghệ độc quyền từ Microsoft.
Một số site nguồn mở cũng đưa tin BMW dự định thay thế Windows bằng Linux cho iDrive, một hệ thống thông tin và giải trí bị cho là có nhiều thiếu sót. Đại diện của BMW từ chối bình luận về thông tin này, nhưng nếu thật, đây sẽ là một chiến thắng lớn dành cho chim cánh cụt.

Mitsubishi Robot “Osin”
Cuối cùng, cho những ai thực sự bị ám ảnh bởi Linux: Một hệ điều hành có thể ôm lấy bạn âu yếm, hoặc chí ít cũng có thể trông nhà khi bạn đi vắng. Wakamaru là một loại robot trông nhà do Mitsubishi chế tạo, có thể tải thông tin từ Web về và chuyển tiếp nó cho các thành viên trong gia đình. Con robot này có thể nhận dạng được 10.000 từ và cảnh báo với chủ nhân khi có kẻ đột nhập.